Eindelijk zijn ze daar... de orka's
door Sonja Van Den Bossche
Tekst: Lisa Bourgeois; Foto's: firmm
Wie al eens een lezing bij firmm heeft bijgewoond, weet dat de Iberische orka's ongeveer van juli tot augustus naar de Straat van Gibraltar komen. Deze gedachte was alomtegenwoordig in onze woongemeenschap voor vrijwilligers; daarom traceerden we al sinds het begin van de maand nieuwsgierig en bijna religieus de online gemelde waarnemingen. Bijna dagelijks stelden we vast hoe de posities van de orkagroepen langzaam onze locatie naderden.
Op 18 juli was het dan eindelijk zover: onze zeebioloog José bevestigde hun aankomst en nog dezelfde dag werd bij firmm een drie uur durende trip om de orka's te observeren, gepland. Starttijd: 15:30 uur. De opwinding was enorm. En om zeker niets te missen, besloten Maria, Sam en ik daarom zelfs om ook deel te nemen aan de reguliere tocht vooraf. We vonden op deze tour weliswaar geen orka's, maar konden een jonge grindwalvisbaby waarnemen, die speels uit het water sprong; het was dus in ieder geval de moeite waard.
Terug in de haven wachtten de andere firmm-leden, die mee wilden varen, al vol verwachting: Maria, Christine, Eva, Antoine, Sam, Sascha en hun baby Isolde. De hoge verwachtingen stonden op ieders gezicht geschreven en niemand wilde de eerste zoektocht naar orka's missen.
De weersomstandigheden waren die dag moeilijk: harde wind, ruwe zee, hoge golven. Toch was de stemming aan boord fantastisch. Toen het uiteindelijk tijd was om de Spirit te betreden, konden we ons enthousiasme nauwelijks onderdrukken. Kort na het vertrek vonden we al een maanvis - „Mola mola!" riepen we allemaal in koor, vergezeld van bewonderende blikken. En toen gebeurde het: in de verte zag José een grote, zwarte rugvin. Meteen stevende de boot erop af; de spanning was voelbaar.
Een paar minuten later was het zover: vóór ons dook een kleine groep orka's op. Een onbeschrijflijk moment. Aanvankelijk leken de dieren rustig en kalm. Na de eerste geestdriftige „Orka!"-kreten en bewonderende „Ooohs“ en „Aahs" raakten we allemaal in een onaantastbare stilte. De zee was ruw, maar dat leek de zwaardwalvissen niet te storen, want ze doken sierlijk door de golven, eens zichtbaar, eens alleen maar vermoedbaar. Al snel konden we zien hoe één van de orka's een tonijn had gevangen, wat bij iedereen veel bewondering wekte. De dieren werden langzamerhand steeds actiever, lieten zich vaker aan de oppervlakte zien; er was zelfs een kalf te zien. En toen gebeurde het: een orka sprong. Hoog uit het water. We konden onze ogen nauwelijks geloven en ook de bemanning van de boot, bestaande uit José, de matrozen en mecanicien Fabi, Eugenio en Jaime, was duidelijk onder de indruk. Spoedig waren we omringd door orka's: waar we ook keken, overal was er iets te zien en te bewonderen.
Andere dieren begonnen te springen. Ons kleine team werd helemaal gek en de bemanningsleden van de boot leken hun ogen nauwelijks te kunnen geloven. Sommige wierpen zich zijwaarts; andere zwommen op de rug, klapten met de borstvinnen op het water of sloegen met de staartvinnen op de golven. Ze kwamen steeds dichterbij; één rolde zich zelfs vlak naast de boot. Een andere sprong vlakbij hoog uit het water; we zouden bijna de hand hebben kunnen uitstrekken. Zelfs baby Isolde juichte van vreugde en wees enthousiast met de vinger naar het spektakel. Even leek de tijd stil te staan. Het voelde als een perfect geënsceneerde show, maar niets daarvan was geënsceneerd. Wat de orka's met hun gedrag uitdrukten, is moeilijk te zeggen - maar ze hebben ons allemaal diep ontroerd. Het afscheid kwam veel te snel. Hoewel we veel tijd met de orka's konden doorbrengen, viel het ons zwaar om van hen afscheid te nemen.
Als ik nu aan dat moment terugdenk, blijft vooral één gevoel hangen: ongelooflijke verbazing. We konden de magie van deze ervaring nauwelijks verwerken en ook achteraf sta ik nog verbaasd en verwonderd dat ik daaraan had mogen deelnemen. Die avond viel ik in slaap met beelden van springende orka's in mijn gedachten.
Een reuzegrote dankjewel aan Katharina en het hele team van firmm, die deze unieke, onvergetelijke ervaring voor mij mogelijk hebben gemaakt.